Tháng 3 năm ngoái, một chủ nhà giữ 30% giá trị hợp đồng đến tận ngày bàn giao, trong khi tôi đã ứng trước toàn bộ tiền vật tư. Hợp đồng đó trị giá 1,2 tỷ, tôi phải xuất 800 triệu tiền hàng, nhưng đến tuần thứ 8 chưa thấy phần thứ hai theo thỏa thuận miệng. Thật sự mà nói, đó là lần đầu tiên tôi nhận ra rằng việc làm nội thất trọn gói không chỉ đòi hỏi tay nghề mà còn cần một cách thức quản lý dòng tiền vô cùng nghiêm túc. Tôi từng nghĩ nhận trọn gói đồng nghĩa với việc tự do mua vật liệu, điều phối thợ, thế nhưng thực tế thì lại ngược lại. Để làm rõ điều này, tôi sẽ kể về một hợp đồng 700 triệu bị khách yêu cầu đổi tủ bếp giữa chừng, khiến tôi buộc lòng đi vay để mua hàng, lãi suất lên tới 2%/tháng. Chia sẻ này sẽ phân tích vào những rủi ro mà tôi đã gặp khi làm #keyword#, để anh em tránh được vết xe đổ của tôi.
Tôi từng nghĩ trọn gói là được quyền chủ động
Ban đầu, tôi cho rằng ký hợp đồng trọn gói sẽ giúp mình thoải mái chọn vật liệu, chủ động tiến độ, và sắp xếp thợ theo ý mình. Nhưng tôi đã lầm. Dòng tiền của dự án bị khách hàng chi phối hoàn toàn, và mọi quyết định của tôi đều dựa trên việc họ chịu ứng tiền đúng hạn hay không. Có lần, tôi nhận một gói 700 triệu cho một căn hộ 85 mét vuông. Công việc đang diễn ra trơn tru thì giữa chừng, khách hàng đột nhiên thay đổi yêu cầu thay toàn bộ tủ bếp từ gỗ MDF sang gỗ tự nhiên. Tôi không dám từ chối vì sợ mất uy tín. Thế là tôi đành đi vay nóng 200 triệu với lãi suất 2%/tháng cho khoản vật liệu phát sinh. Hậu quả là phần lãi từ dự án gần như bằng không, vì tiền lãi vay đã nuốt sạch phần lời ít ỏi. Điều buồn cười là, tôi cứ tưởng mình đang làm chủ, nhưng thực ra tôi chỉ là một lao công thậm chí còn phải ứng tiền trước.
Bảng thanh toán tôi tự viết đã phản bội tôi
Hồi mới bắt đầu, tôi hay tự đặt ra tiến độ thanh toán 3 đợt theo kiểu 40-40-20. Tôi đinh ninh rằng như vậy là hợp lý vì lấy được 40% trước thì đã dư sức lo vật tư. Nhưng tôi không lường trước việc khách chậm trả hoặc những thay đổi thiết kế làm đội chi phí lên mà không có cơ chế thu thêm. Tôi đã thống kê 10 dự án gần đây, và kết quả thật đáng sợ: 3/10 dự án có phát sinh từ 5-10% giá trị hợp đồng, nhưng tôi không thể thu. Chẳng hạn, một chủ căn hộ đổi ý về màu sơn giữa chừng, tôi buộc phải mua sơn mới, thêm 15 triệu tiền sơn, nhưng vì hợp đồng đã ký, tôi đành ngậm bồ hòn. Nói thẳng ra, kiểu thu tiền 40-40-20 chỉ tốt trên giấy, còn ngoài đời thì nó phản bội tôi không biết bao nhiêu lần. thi công nội thất chung cư trọn gói buộc phải học rằng không có gì là chắc chắn cho đến khi tiền thực sự nằm trong tài khoản.
Bài học từ vụ chung cư 90 mét vuông ở Vinhomes
Tôi không bao giờ quên căn hộ 90m2 ở Vinhomes tôi làm trọn gói với giá 850 triệu. Chủ nhà là một cặp vợ chồng trẻ rất thích thay đổi quyết định. Riêng chuyện màu sàn họ thay đổi ba lần trong hai tuần. Đến tuần thứ ba, họ vẫn chưa chốt phương án, trong khi thợ của tôi đang ngồi chơi chờ lương. Tôi đành dừng toàn bộ thi công 3 tuần liền, mỗi ngày đi qua là tiền phí tổn cho mặt bằng, cho thợ dù chẳng có việc. Nước mắt tôi sắp rơi vì gánh nặng tiền bạc. Tôi phải vay bạn bè để duy trì công việc. May mắn thay, bạn bè tôi cũng là dân làm nghề nên họ thấu hiểu chuyện này và cho mượn không tính lãi. Nhờ vậy, tôi vượt qua được đợt khó khăn, nhưng bài học đắt giá là tuyệt đối không để khách chi phối tiến độ thi công. Kể từ đó, tôi luôn đưa vào hợp đồng rằng mọi chỉnh sửa đều cần được chốt thành văn bản và phải trả thêm tiền nếu muốn đổi sau khi đã xác nhận.
Giờ tôi đặt tiền cọc thành 50 phần trăm trước khi mua sắm
Sau tất cả những gì đã trải qua, tôi đã thay đổi hoàn toàn cách thu tiền. Bắt đầu từ 2023, tôi đặt ra nguyên tắc thu tối thiểu 50% trước khi đặt vật liệu, 30% sau khi hoàn thiện phần thô, và 20% cuối cùng trước ngày nghiệm thu. Lúc mới áp dụng, khách tỏ ra e ngại, nhiều người thắc mắc tại sao đòi nhiều đến vậy. Tôi không né tránh mà trình bày thẳng thắn: tôi đưa ra bảng dự toán chi tiết từng hạng mục, từ diện tích sàn đến chủng loại vật liệu, kèm giá cụ thể. Tôi thẳng thắn rằng nếu họ ngại rủi ro, tôi sẵn sàng dẫn họ ra tận kho để kiểm tra chất lượng. Điều bất ngờ là, 90% khách hàng đồng ý sau khi nhìn thấy bảng chi tiết vì họ hiểu rằng nó hợp lý. Họ còn giới thiệu thêm vài người bạn nhờ tôi thi công. Nói thật lòng, không phải lúc nào cũng suôn sẻ, nhưng khi đã áp dụng, tôi không còn cảnh vay nóng hay mất ngủ vì dòng tiền. Điều tôi muốn gửi đến anh em là đừng bao giờ ngại nói chuyện tiền bạc trước khi ký hợp đồng. Nếu chính bạn còn không chắc về cách thu tiền của mình, thì làm sao khách có thể tin bạn. Hãy thử áp dụng mức cọc 50%, rồi sẽ thấy sự khác biệt rõ ràng trong cách bạn điều hành dự án.